Mensen die vertellen dat het niet kan, kan ik overal vinden

Een klant vertelde mij enige tijd geleden dat de kop van dit artikel een uitspraak van zijn vader was. Als een medewerker hem kwam vertellen waarom iets niet kon, probeerde hij ze te prikkelen met deze uitspraak.

Steeds vaker moet ik aan deze uitspraak denken. En dat komt omdat steeds vaker in een betoog de lijn gekozen wordt waarom iets niet kan. Zo ook onlangs in een podcast over voetbal waarin de pogingen van Ajax om de speler Henderson aan te kopen (of huren) alleen maar bezien werd waarom dat niet zou kunnen of niet zo slim zou zijn voor Ajax.

En natuurlijk is het logisch en begrijpelijk om een vraagstuk aan te vliegen vanuit waarom iets niet mogelijk is. Soms zie je het gewoon niet en is het lastig om te kijken hoe iets wel zou kunnen. Toen ik nog leidinggevende was in de rol van lijnmanager, maar ook als programmamanager, kreeg ik soms bij het delegeren van werk allerlei argumenten waarom het niet zou kunnen. Stuk voor stuk allemaal steekhoudende argumenten.

En dit heeft vooral te maken met belemmerende overtuigingen. Overtuigingen, vaak onbewust, waardoor we gelijk labels plakken op iets of iemand. Bijvoorbeeld: Dat gaat niet lukken in één week. De vorige keer waren we daar zeker drie weken mee bezig. Of deze: Het kan wel maar dan hebben we meer budget nodig, maar dat gaan we zeker niet krijgen.

Mijn ervaring is echter dat als je de vraagstelling verandert heel vaak mensen wel tot een positief betoog kunnen komen. Als ik vervolgens de vraag stelde onder welke voorwaarde(n) het gedelegeerde werk wel aangenomen kon worden, kon de vraag wel positief beantwoord worden. En eigenlijk altijd kreeg ik een keurig lijstje met voorwaarden en als die ingevuld werden, wilde en kon de medewerker met het werk aan de slag.

En dit heeft vooral te maken met helpende overtuigingen. Dat zijn overtuigingen die ervoor zorgen dat je positief bent over iets of iemand. En door de vraag te stellen: Onder welke voorwaarden zou het wel kunnen, daag ik iemand uit om na te denken over zijn of haar helpende overtuigingen. Wat heb ik nodig om ja te kunnen zeggen tegen een bepaald verzoek.

Mijn tip voor zowel leidinggevenden als voor jezelf ongeacht je rol in de organisatie, ga op zoek naar de helpende overtuigingen. Nadat de ander nee heeft gezegd of voordat jijzelf nee gaat zeggen, stel de vraag: Onder welke voorwaarden zou het wel kunnen? En verrassend genoeg, op die vraag komt altijd een antwoord. Het is toch leuker om ja te zeggen onder jouw voorwaarden dan nee te zeggen door jouw beperkende overtuigingen leidend te laten zijn. Want laten we wel wezen, als AJAX zich zou laten leiden door beperkende overtuigingen, zou Henderson nooit bij AJAX zijn gaan spelen. Vandaag is het contract met Henderson getekend.